social profit canvas (2026)

van inzicht naar sturing op maatschappelijke waarde

Publieke organisaties staan onder toenemende druk om zichtbaar bij te dragen aan maatschappelijke opgaven. Niet alleen in termen van efficiëntie of kostenbeheersing, maar vooral in termen van waarde voor burgers en samenleving. Toch blijkt juist dát aspect in de praktijk vaak het minst scherp gedefinieerd. We weten doorgaans precies wat iets kost, maar veel minder goed wat het daadwerkelijk oplevert.

Met de herziene uitgave van het boek Social Profit Canvas – vertrekpunt voor sociale winst en waarde (2026) wordt een belangrijke stap gezet om die blinde vlek te verkleinen. Het boek biedt niet alleen en conceptueel kader, maar vooral een praktisch instrument om maatschappelijke waarde expliciet te maken en er gericht op te sturen.

de zoektocht naar publieke waarde

Voor organisaties in het publieke en semipublieke domein, van gemeenten tot zorginstellingen en woningcorporaties, is het creëren van maatschappelijke waarde de kern van hun bestaan. Tegelijkertijd is dit begrip diffuus. Wat is waarde voor een cliënt, inwoner of leerling? En hoe verhoudt die waarde zich tot politieke keuzes, financiële kaders en professionele afwegingen?

Het denken over publieke waarde, onder andere geïnspireerd door werk van Mark Moore, helpt om deze vragen scherper te formuleren. Maar tussen theorie en praktijk gaapt vaak nog een kloof. Juist daar positioneert het Social Profit Canvas zich, als brug tussen abstracte concepten en concrete toepassing.

het social profit canvas als werkend instrument

Centraal in het boek staat het Social Profit Canvas, een model dat organisaties ondersteunt bij het expliciteren van hun bijdrage aan maatschappelijke waarde. Het canvas dwingt tot het stellen van fundamentele vragen.

• Voor wie creëren we waarde
• Welke verandering willen we realiseren?
• Hoe maken we die waarde zichtbaar en bespreekbaar?

Wat het model onderscheidt, is de combinatie van twee bewegingen die in de praktijk vaak lastig te verenigen zijn. Enerzijds is er de noodzaak om te sturen op resultaten en impact. Anderzijds vraagt maatschappelijke waardecreatie om ruimte voor initiatieven vanuit de praktijk en professioneel handelen. Het canvas helpt om juist in die spanning een werkbare balans te vinden.

Daarmee verschuift ook de rol van professionals. Zij zijn niet langer alleen uitvoerders van beleid, maar actieve medeontwerpers van waardecreatie. Het gesprek over wat ertoe doet wordt daarmee een gedeelde verantwoordelijkheid.

wat voegt de herziene editie toe

De editie van 2026 bouwt voort op zes jaar intensief gebruik van het canvas in onderwijs, advies en trainingspraktijk, onder meer bij TIAS School for Business and Society en WHISE. Die praktijkervaring heeft geleid tot een aantal wezenlijke verdiepingen.

Zo zijn drie nieuwe hoofdstukken toegevoegd waarin wordt ingegaan op de betekenis en afbakening van publieke waarde, de diversiteit aan organisatievormen die hierin bijdragen en de rol van participatie van burgers in waardecreatie.

Daarnaast zijn voorbeelden geactualiseerd en toelichtingen aangescherpt. Daarmee sluit het boek beter aan op de hedendaagse context, waarin samenwerking in netwerken, maatschappelijke complexiteit en participatie centraal staan.

van inzicht naar sturing

Een belangrijk onderscheid van het Social Profit Canvas is dat het niet stopt bij analyse. Het model biedt ook handvatten voor sturing en besluitvorming. Door waarde expliciet te maken ontstaat er meer samenhang in keuzes en prioriteiten.

In de praktijk zien we dat organisaties die met het canvas werken scherper kunnen formuleren waar zij voor staan, beter in staat zijn om hun maatschappelijke bijdrage te verantwoorden en effectiever samenwerken doordat er een gedeeld begrip van waarde ontstaat.

Juist in samenwerkingsverbanden, waar verschillende organisaties met eigen logica en belangen opereren, blijkt dit cruciaal. Het expliciteren van waarde fungeert daar als verbindend element.

voor wie is dit relevant

Het boek richt zich op een brede groep professionals en organisaties die actief zijn in het publieke domein.

• Overheden en uitvoeringsorganisaties,
• Zorg- en welzijnsinstellingen,
• Woningcorporaties,
• Onderwijsorganisaties,
• Adviseurs en beleidsmakers

Voor al deze groepen geldt dat zij dagelijks keuzes maken die maatschappelijke impact hebben, maar waarbij de onderliggende waarde vaak impliciet blijft. Het Social Profit Canvas helpt om die impliciete aannames zichtbaar en bespreekbaar te maken.

Een combinatie van denken en doen

De kracht van het boek ligt mede in de achtergrond van de auteurs. Marc Vermeulen en Anke Vroomen verbinden academische inzichten met praktische toepasbaarheid. Met bijdragen van Mark Wolbert en Jaap Hoenderdos wordt deze brug naar de praktijk verder versterkt.

Het resultaat is een boek dat niet alleen uitlegt hoe publieke waarde begrepen kan worden, maar vooral hoe organisaties er daadwerkelijk naar kunnen handelen.

Vraag hier het boek aan

Kosten digitale versie: gratis
Kosten fysieke versie: €33.80
ISBN 978-94-038-5188-4 – Een uitgave van Open Press Tilburg University